Sunday, March 29, 2020

" උදෑසන අපූර්වත්වය "


Photographed By : © Suresh S. Weerasinghe

මම වෘත්තීය වශයෙන් විවාහ මංගල ඡායාරූපකරණය සිදුකරන අයෙක් වෙමි. උදේ පාන්දරින් රාජකාරි ඇරඹීම එම වෘත්තීය තුල ඇති අනිවාර්ය කාර්‍යයක් වේ. සමහර අවස්ථාවලදී කැමරාව සූදානම් කරගෙනම ගෙදරින් වාහනයට ගොඩවන දවස් නැතුවාම නොවෙයි. ඒ අදාල රාජකාරී කටයුත්තට නම් නොවේ. යන එන මග විශේෂ දෙයක් හමුවේ යැයි බලාපොරොත්තුව හිතේ තබාගෙන යන නිසාවෙනි. ඡායාරූප කලාව පිළිබඳ විෂය මා හදාරන්නේ ගුරුවරු එක්කෙනෙක් දෙන්නෙකුගෙන් නොවේ. ගුරුවරුන් 20 දෙනෙකුට ආසන්න ප්‍රමාණයක් යටතේ එකිනෙකට වෙනස්වූ විෂය කරුනු කිහිපයක් ගැන අධ්‍යාපනය කටයුතු ඡායාරූප ක්ශේත්‍රය තුල හදාරා තිබේ. එකින් එකට වෙනස් වූ මේ ගුරුවරුන් සමග කතාබස් කිරීම තුලින් ලබාගන්නා ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් දැනුම් සම්භාරයකි. දිනක් එක් ගුරුවරයෙක් කියූ කාරනාවක් මා තරයේ හිතේ තබාගත්තාය. එනම් " සති ගානක් වැස්සක් නැතුව පායල තිබිල රෑ ඉඳන් එලිවෙනකන් දවසක් වැස්සම උදේට හොඳට ඉර පායනව නම් අන්න මරු". "කොච්චර වියලි පලාතක උනත් තද මීදුමක් ඇතිවෙනව. පින්තූර ගන්න කියාපු දවසක් ඒක." ඒ කාරනව මට මොනතරම් වැදගත් වුනාද කිවහොත් එවැනි දවසක් උදාඋනොත් තනිවම මම උදේ පාන්දරම පින්තූර ගන්නට ගිය අවස්තා කිහිපයක්ම තිබේ. එදා දවසත් ගුරුවරයා කියූ ලෙසම කාලයක් තිස්සේ වැස්සක් නැතුව තිබී පරිසරයම වේලුම් කා තිබූ කාලය අවසන් කර පෙරදා රාත්‍රියේ සිට පසුදා පාන්දර වනතුරුම වැසි ඇදහැලෙන්නට වූ දිනයකි. පසුදාට යෙදී තිබූ විවාහ මංගල උත්සවයේ ඡායාරූප ගැනීමට තිබුනේද එලිමහනක නිසා හිතේ දෙගිඩියාවෙන් නින්දට ගිය දිනයක්. උදේ පාන්දරින් අවදිවන විට වැස්ස නැවතී තිබුනි. සැනසුම් සුසුම් හෙලන්නට විය. ඡායාරූප ගැනීමට යන ප්‍රදේශය ගැන අවබෝධයක් තිබුනේද මීට පෙර කිහිප වතාවකම මංගල උත්සව සඳහාම ඡායාරූප ගැනීමටගොස් තිබුන පලපුරුද්ද නිසාය. යන මාර්ගයත්, මග දෙපස ගැනත් අවබෝධයක් මාහට විය. සුපුරුදු පරිදි මාගේ සගයාගේ මෝටර් රථය නිවසට පැමිණිපසු කැමරා ආපන්න ඇතුලු අවශ්‍ය සියලුම උපකරණ පටවාගත් අපි යන්නට පිටත් වුනේ කැමරාව සූදානම්කරගත් මා ඉදිරි අසුනේ හිඳගත් පසුය. වැස්ස නිසාම වෙනදාට වඩා ටිකක් ප්‍රමාදව අපි පිටත් විය. මාහට ලැබී ඇති කාලය මා විසින් කළමනාකරණය කරගෙන තිබිනි. මාර්ගය ඔස්සේ බේරුවල  නගරයෙන් ඇතුලට කිලෝමීටර 4ක් පමණ යාමට අපට සිදුවෙයි. මග දෙපස කුඹුරු යායවල් කිහිපයක් පසුකරවිට හමුවන්නේ රබර් වතුය. පාර දෙපැත්තේ ඇති රබර් ගස් අතරින් යන්තමට හිරුඑලිය එබීබලන ආකාරය පෙනෙන්නට විය. ඒ සමඟම මීදුමෙන් පරිසරයම වෙලාගෙන ඇත. උදෑසන මිනිසුන් තම එදිනෙදා රාජකාරීවලට පිටත්ව යයි. ඒ අතර අපි සෙමින් ඉදිරියට ඇදෙයි මා අත කැමරාව සූදානම්ව ඇත. දුර තියාම මට පෙනෙන්නට වූ දසුනක් විය. එනම් ඈතින් එක් ස්ථානයකට රබර් ගස් අතරින් පාරට වැටී ඇති හිරු කිරණයි. මීදුම කපාගෙන වැටනෙ හිරු එළිය මීදුම නිසාම අපූරුවට පෙනෙයි. ඒ මීදුම් දුමාරයකි. ඒ දසුන බලාගෙන යනවාත් සමඟම ක්ෂනිකව අපේ රථයට පසුවුනේ අම්මාගේ අතින් අල්ලාගෙන ඉදිරියට ඇදෙන දියණියකි. ඔවුන්ව අපට පසුවූයේය. ඒ සමඟම මදක් ඉඳිරියට ගොස් පාරේ අයිනකට කර මෝටර් රථය නතර කරන මෙන් මාගේ මිතුරාට මම කියා සිටියේය. රථය නතර විය. තවම මා ඒ තුලය. ඉදිරියෙන් ඇත්තේ සුන්දර රාමුවකි.එයට අපූර්වත්වය ලැබී ඇත. එහි අපූර්වත්වය දෙගුන වීමට නම් එයට ජීවය ලැබිය යුතුමය. එය තව මොහොතකින් ලැබෙන බව මට ඉතා විශ්වාසය. මෝටර් රථයේ සිට මා බලා සිටින්නේ අපට පසුවූ අම්මා සහ දියණිය නැවත අප පසුකර යනතුරුය. මා අත Canon 6D වර්ගයේ කැමරාව සහ එයට සවිවූ 70-200mm වර්ගයේ Lens එකකි. අම්මත් දුවත් අප පසු කලේය. මා ඔවුන්ට නොදැනෙන්න මෝටර් රථයෙන් බැසගත්තාය. ස්නයිපර් තුවක්කු කරුවකුමෙන් මම ඔවුන්ට නොදැනෙන්නට ඔවුන්ට මීටර් 40ක් පමණ දුරින් ඔවුන් පසුපසය. කැමරාවෙ View Finder එක තුලින් මට අදාල රාමුව සකසාගෙන හමාරය. අදාල ආලෝක තත්වයට සහ, ඉදිරියට යන ප්‍රධාන අරමුණේ චලනයට අදාලව කැමරාවේ සියලු අංග සකසාගෙන හමාරය. ඒ මාගේ වෘත්තීය නිපුනතාවයයි. උච්චතම අවස්තාව තව මොහොතකින් උදාවේ. පාරට වැටී අති හිරු කිරණ යටින් අම්මාත් දුවත් අත් අල්ලාගෙනම ගමන් කරන බව මාගේ විශ්වාසයයි. එය එසේම විය. මගතොට වෙන කිසිවකු නැත. අනවශ්‍ය බාධල නැත. එය ඒ මොහොතේ මාහට වාසනාව උදාකරන්නක් විය. ඡායාරූපශිල්පියෙකුට වාසනාව බලාපායි. මොහොත උදාවිය. Shutter බොත්තම දෙපාරක් ඔබන්නට විය. උදෑසන 7.32 ලෙස පින්තූරයේ සටහන් විය.

සටහන සහ ඡායරූපය  : සුරේෂ් එස්. වීරසිංහ
2020.03.29

ඡායාරූපයක තිරය පිටුපස කතාව The Story Behind The Photo (03) 

"අම්මා"


Photographed By : © Suresh S. Weerasinghe

මා ඡායාරූපකරණය හදාරන්නේ ශ්‍රී ලංකා ජාතික ඡායාරූප කලා සංගමයෙන්. එහි පලමු වසරේ ආධුනිකයෙකු ලෙස අධ්‍යාපනය ලබන කාලයේ වාර්ෂික චාරිකාව සඳහා රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ස්ථාන කිහිපයක සංචාරයට අවස්ථාවක් උදාවනවා. ඒ 2014 වර්ෂයේ මැයි මස 31 වනදා. එක්දින චාරිකාවක් වන මෙහිදී පෞරාණික වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන දෙකක් සහ බෝපත් ඇල්ලත් ඇතුලුව අවසාන ස්ථානය ලෙස සුමන සමන් දේවාලයට යාමට අවස්ථාව ලැබෙනවා. ආධුනිකයකු වන මා එවකට ඡායාරූපකරණය තුල ළදරු අවදිය ගත කරන ශිෂ්‍යයෙක්. චාරිකාව තුල පින්තූර යම් ප්‍රමාණයක් ලබාගත්තද හිත සතුටුවන ආකාරයේ පින්තූරයක් චාරිකාව පුරාවටම මට ලබාගැනීමට හැකියාවක් ලැබී තිබුනේ නැත. ඒ පිලිබඳව ඇතිවී තිබූ කනස්සල්ලත් සමග අවසානයේ සමන් දේවාලයට යාමට ලැබෙන්නේ හිරිපොද වැස්සකුත් සමගය. ඉතා ඉක්මනින් එම ස්ථානයෙන් පිටත්වීමට අවශ්‍ය බවත් ඒ වනවිටත් චාරිකාවේ සංවිධායන් විසින් සියලුදෙනාටම දන්වා තිබුනි. වැහි අඳුරත් සමග වෙනදාට වඩා අලෝකයේ අන්ධකාරය ඉක්මනින් ගලා එන මොහොතක් උදාවෙමින් තිබුනි. පොද වැස්ස තරමක් අඩු වූ මොහොතක චාරිකාවට සහභාගීවූ සියලුදෙනාගේ සමූහ ඡායාරූපයක් ගැන්මට යුහුසුලුව සියලුදෙනා ක්ෂනිකයෙන් සූදානම් වන්නට විය. සමූහ ඡායාරූපය ගන්නා අවස්ථාවේ නැවතත් වැස්ස පෙරට වඩා තදින් ඇදහැලෙන්නට වූයෙන් සියලු දෙනා වැස්සෙන් බේරීමට වඩා තමන් අත ඇති කැමරා සහ ආම්පන්න ප්‍රවේසම් කරගැනීමේ අදහසින් ආරක්ෂක ස්ථාන කරා දිවයන්නට විය. මමද දේවාල භූමියේ ඉහලට ඇති පඩිපෙල ඔස්සේ  උස ස්ථානයකට නැග ආරක්ෂාවට කැමරාවද ලඟ තබාගෙන පරිස්සමට කෙලවරකට වී සිටියේය. කලබලේට එම  ස්ථානයට ගිය නමුත් එතැනට දේවාල පුදබිමේ වැඩි කොටසක් පෙනෙන්නට වූයේ උස ස්ථානයක මා සිටින නිසාය. පුලුල් වූ කෝණයක් දෑසට පෙනුන නිසාම කැමරාව තුලින්ම එය නැරඹීමේ උනන්දුවක් මාතුල හටගත්තේය. වැස්ස නිසා ඔබ මොබ දිවයන මිනිසුන් මාහට කැමරා කාචය තුලින්ම දකින්නට විය. ඒවන විට ඉතා අඩු ආලෝක තත්වයක් පැවති මොහොතකි. මා සිටින තැන සිට ඉදිරියට පහලින් ඇති පාර මීටර 100ක් පමන සරලරේඛීයව දිවෙන පාරකි. කැමරාව තුලින්ම මා නෙත දැක්කේ කුඩා දරුවකු ලයට තුරුලුකර කුඩයත් සමග ඉදිරියට දිවයන මවකි. අඩු ආලෝක තත්වය නිසාම ක්ෂනිකව කැමරාවෙන් ඇස නොගෙනම ආලෝක තත්වය වැඩිකරගැනීමේ උපක්‍රම භාවිතා කලේය. එවකට මා භාවිතා කලේ Nikon D90 වර්ගයේ කැමරාවකි. 18-105mm ප්‍රමාණයේ Lens එකද මා සතුවිය. මොහොතකින් මාගේ කැමරා කාචයේ පින්තූර දෙකක් සටහන් කරගන්නට හැකිවිය. ඊට වඩා අවස්තාවක් නොලැබුනේ ඒ මව ඉතා ඉක්මනින් දරුවාද සමග යන්නට වූ නිසාය. කෙසේ නමුත් අවසානයේ සැනසුම් සුසුමක් හෙලන්නට වූයේ "මේ මදැයි" යැයි තනිවම සතමින්ය. වේලාව සවස 5.46 ලෙස ඒ පින්තූරයේ සටහන් වී තිබුනි. කෙසේ නමුත් මේ ඡායාරූපයේ අපූර්වත්වය මා දකින්නේ ඉන් වසර 4කට පසුවය. ඒ වනවිට මම වසර 3ක ඡායාරූප ඩිප්ලෝමාවද අවසන් කර තිබුනි. ඉතා හදිස්සියට මේ ශිල්පය ඉගෙන ගන්නට නොහැකි බව කාලයත් සමඟ මා හොඳින් තේරුම්ගත් කාරනාවකි. මාගේ මතකය දිවයන්නේ ඡායාරූප කලා සංගමය තුල අධ්‍යාපනය ලබන්නට ලියාපදිංචි වී සිටි සිසුන් 270කට ආසන්න පිරිසකගෙන් අවසානයේ 17 දෙනෙක් පමනක් ඩිප්ලෝමාව අවසන්කර පිටව ගිය හැටිය. කාලයත් සමග, අභ්‍යාස සමග අපූර්වත්වය දකින්නට ඇස ඉබේටම සැකසේ. ඒ මා ලද අධ්‍යාපනය නිසාමය. වැස්ස ඡායාරූප වලට කියාපු සාධකයක් බව මා ඉගෙනගන්නේ කාලයත් සමගය. ඡායාරූපය ලබාගන්නා කෝනය නිර්මාණයක් ප්‍රභල වීමට බලපාන බව මා ඉගෙනගන්නේත් කාලයත් සමගය. නිදහස් වෙලාවක පරිඝනකය තුල ඇති පින්තූර ගොඩවල් අවුස්සන්නට වුන මොහොතක මෙය මා නැවත දකින්නට විය. මෙහි අපූර්වත්වය මා දැක්කේ එවිටය. සමහරදේවල් වල වටිනාකමක් දැනෙන්න කාලයක් ගතවන බව මට මේ ඡායාරූපය දැකීමෙන් දැන් පැහැදිලිවේ. එයට හේතුව මේ වන විට මාතුල ඇති දැනුම සහ නිපුනතාවයි. කෙසේ නමුත් මේ ඡායාරූපයද ශ්‍රීලංකාව තුල සහ විදේශීය ඡායාරූප ප්‍රදර්ශන සඳහා තේරීපත්වූ ඡායාරූපයකි.

සටහන සහ ඡායරූපය : සුරේෂ් එස්.වීරසිංහ
2020.03.28

ඡායාරූපයක තිරය පිටුපස කතාව The Story Behind The Photo (02)

Saturday, March 28, 2020

" පිම්ම "

මා වඩාත් ප්‍රිය කරන්නේ සජීවී මොහොතක් නිශ්චලව ඡායාරූපයට නගා ගැනීමටයි. ඒ අවස්ථාවේ අප දකින දෙයිනුත් හොඳම මොහොත ඡායාරූප ගත කිරීම තමයි දක්ශතාවය. ජනමාධ්‍ය සහ ක්‍රීඩා ඡායාරූපශිල්පීන් විසින් සිදු කරන්නට උත්සහ කරන්නේත් එයයි. මගේ වැඩි කැමැත්තද එයයි. මේ ඡායාරූපය මම ගන්නේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ ගිය අවස්ථාවක. මමත් මගේ බිරිඳත් දුවත් මගේ මිතුරෙකුත් 2017 අවුරුද්දේ අප්‍රියෙල් නිවාඩුවට ත්‍රිකුණාමලයේ ගියා. ත්‍රිකුණාමලයේ සිට පුල්මුඩේ දක්වා දිවෙන මාර්ගයේ කිලෝමීටර 40ක් ගියපසු හමුවන එකම සිංහල ගම්මානය වන සාගරපුර ගමේ අරණ්‍ය පුදබිම කිට්ටුව ඇති පන්සල තමයි අපේ නවාතැන වෙන්නෙ. ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ කුච්ච්වේලි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයිති මේ ගමේ පන්සලට පහලින් තිරියායි පාලම අසල ඇති කලපුව්වේ සංචාරක ධීවරයන් පිරිසක් තම ජීවිකාව කරගෙන යන වාඩියක් තිබුනා. හරියටම මේ තැන තියෙන්නෙ 40 වන කිලෝමීටර් කනුව අසලමයි. දින කිහිපයක් අපි එහි සිටියා. ඒ දිනවල කරේ සුපුරුදු පරිදි කැමරාවත් එක්ක කරන සංචාරයම තමයි. දිනක් අපි ත්‍රිකුණාමලයේ ගොස් නැවත පැමිණෙන අවස්ථාවේ වාඩියේ සිටි දරුවන් පිරිසක් අවුරුදු උත්සවයක් පවත්වමින් හිටිනු දක්නට ලැබුනා. අහම්බෙන් වගේ මේ තැනට යන්නට ලැබුන අවස්ථාව හොඳම අවස්ථාවක් වෙයි කියන ලකුණු මම දුරතියාම දැක්ක. ඒක දරුවන් හය හත් දෙනෙක් එකතුවෙලා කරන එයාලගෙම අවුරුදු උත්සවයක්. එක්කෙනෙකුගේ අතේ කොලයක් තිබෙනු දක්නට ලැබුනා. එහි ලියාතිබුනේ මේ අවුරුදු උත්සවයට අදාල තරග විස්තරය.එයාලම විනිශ්චය කරගෙන තමයි මේ අවුරුදු උත්සවය කරගෙන ගියේ. වාඩියේම සිටින මහලු වැඩිහිටියන් කෙනෙක් දෙන්නෙක් හැරෙන්නට මේ අවුරුදු උත්සවය බලන්නට පැමිණසිටියේ අප පමණකි. වාඩියේ සිටි අය තමන්ගේ රාජකාරිවල නිරතවෙමින් සිටිනු දක්නට ලැබුනා. අවුරුදු උණුසුමේ අවුරුදු උත්සවයක් පැත්ත පලාතකවත් නැති ප්‍රදේශයක ජීවත් වෙන මේ දරුවන්ට  ලොකු ආසාවක් හිතේ තියෙන්න ඇති. සිංහල පවුල් 12 ක් පමන ජීවත්වන මේ ප්‍රදේශයේ ඇති එකම සිංහල ගම්මානය තමයි සාගරපුර. හැබැයි මේ සංචාරක ධීවරයන් හලාවත ප්‍රදේශයේ අය. පවුල් 15ක් පමන මේ වාඩියේ ජීවත් වෙනවා. අවුරුදු උණුසුමේ එයාල පවත්වපු අවුරුදු උත්සවයේ එක් අවස්තාවකදී ගන්නට ලැබුනු ඡ්යාරූපයක් තමයි මේ. මේ එයාලගෙ බාධක දිවීමේ ඉසව්වේ උද්වේගකරම අවස්තාවක්. ෂොපින් බෑග් වලට වැලි පුරවල කනාමුට්ටි ගහපු හැටිත් විශේෂයි. එයාලට තෑගි දෙන්න කවුරුවත් හිටියෙ නෑ. අපි ලඟ තිබුන බිස්කට් පැකට් කිහිපයක් එයාලගෙ තෑගි වලට දෙන්න අපිට පුළුවන් වුනා. 2017 රාජ්‍ය ඡායාරූප උළෙලේ ජනමාධ්‍ය හා ක්‍රීඩා අංශයට මම ඉදිරිපත් කරපු මේ ඡායාරූපයට කුසලතා සම්මානයකුත්, ජාත්‍යන්තර ඡායාරූප තරඟ කිහිපයක ප්‍රදර්ශනය සඳහා තේරීපත්වීමටත් මේ ඡයාරූපය සුදුසුකම් ලැබුවා.

සටහන සහ ඡායරූපය : සුරේෂ් එස්. වීරසිංහ
2020.03. 27

Photographed By : © Suresh S. Weerasinghe

ඡායාරූපයක තිරය පිටුපස කතාව The Story Behind The Photo (01)